Hoeveel kcal heeft een mens nodig? Wat verbruik je op een dag? Maakt het uit wáár je je kcal precies uit haalt? – Nadat ik een tijdje terug een post op insta over mijn fitbit plaatste, ontplofte mijn inbox. Mensen die al tijden met een vraag in hun hoofd rondliepen, maar niet goed wisten wat ze er mee moesten. Dus besloot ik dat dit het perfecte begin was voor het wetenschappelijke momentje van de week, met als kernonderwerp: calorieën, wat moet je daar nou mee?

Toen ik deze vragen ontving, heb ik eventjes getwijfeld wat ik er nou precies mee moest. Ik ben een grote voorstander van openheid, maar tegelijkertijd realiseer ik mij ook dat mensen graag een voorbeeld in iemand anders zoeken. Wanneer ik schrijf wat ik verbrand/loop/beweeg/sport op een dag, gaan mensen zich daarmee vergelijken. Natuurlijk heb ik inmiddels flink wat kennis over voeding en verbruik, maar in tegenstelling tot veel zelfbenoemde voedingsguru’s vind ik niet dat het mijn plaats is om mensen te vertellen dat ze exact zo moeten leven als ik.   

Dus daarom gaan we even back to the basics. Tegenwoordig wordt vrijwel alles beoordeeld op basis van het aantal suikers of calorieën dat ergens  in zit. Feit is echter dat een mens gewoon calorieën -dus ook suiker- nodig heeft.

Want wat is een calorie nu eigenlijk? Nou, gewoon een maat om het energiegehalte van een product te meten. Het ideale aantal calorieën om te eten per dag, ligt gelijk aan alles wat je verbruikt. Er zijn weliswaar richtlijnen, maar deze zijn gebaseerd op gemiddelden en zijn dus geen harde maatstaf. Wanneer jij meer of minder per dag eet, hoeft dit dus niet per se slecht te zijn.

Het tweede beeld dat ik even uit de lucht wil halen, is het idee dat er zoiets bestaat als “goede” of “slechte” calorieën. Je lichaam registreert en sorteert simpelweg de voedingsstoffen en het energiegehalte dat er uit een product kan worden gehaald. Het maakt in die zin voor je lichaam dus ook niet uit of je nou een banaan of een kitkat eet, als er maar genoeg energie is om alle processen in je lichaam gaande te houden. Fun fact: “suikervrij” eten, is een hoax. Je hersenen functioneren op suiker (dit is één van de weinige stoffen die door de bloed-hersenbarrière heen kan), en of dit nou ‘natuurlijke fruitsuikers’ of ‘geraffineerde suikers’ zijn, maakt niet uit. Kort gezegd: zonder suiker, ga je dood.

Voordeel van bepaalde productgroepen is, dat er naast de energiebehoefte, ook nog eens handige vitaminen en vetten in zitten. Om die reden worden noten, fruitsoorten, groentesoorten en graansoorten aanbevolen: het bevat een combinatie van stoffen die ideaal zijn voor je lichaam. Maar betekent dit nou meteen dat je daarom alleen nog maar groente en fruit mag eten? Nee. Nogmaals: je lichaam herkent producten niet aan de naam die wij er op hebben geplakt. Sterker nog: wanneer jij een overschot aan vitaminen binnenkrijgt, selecteert je lichaam wat nodig is, en de rest zal je lichaam met andere afvalstoffen verlaten.

Vergelijk het met inpakpapier: wanneer jij een cadeautje wil inpakken, pak je een vel inpakpapier. Dat papier is niet direct op maat van je cadeau, dus knip je de stukken die je niet nodig hebt, eraf. Het maakt daarbij niet uit of je nou knalroze cadeaupapier van de blokker, of gouden inpakpapier van de bijenkorf hebt: papier is papier, en de restanten gooi je sowieso weg. Wanneer je vijf verschillende cadeautjes hebt, zul je per cadeau het pakpapier moeten afmeten. Sommige cadeaus zijn wellicht kwetsbaar en hebben extra bescherming nodig, terwijl andere cadeaus al een verpakking hebben.

Zo ook met mensen. Wanneer je overgewicht of ondergewicht hebt, zal jouw ideale eetpatroon flink van elkaar verschillen. Idem dito wanneer je ziek bent, topsporter bent, een drukke of juist rustige baan hebt. Het verschil onderling is té groot om één advies te geven.

Dit is ook gelijk de reden dat ik mijn data niet deel: het voegt niks toe. Naast het feit dat ik herstellende ben van anorexia en daarom sowieso meer voedingsstoffen nodig heb, ben ik van nature ook nog eens een enorme stresskip. Ik ben een stuk langer dan de gemiddelde vrouw (1.80) en mijn dagen zijn heel anders ingedeeld dan die van gezonde vriendinnen. Mijn data is dus totaal niet representatief, maar zelfs al zou ik de meest perfecte voorbeelden kunnen geven, dan alsnog is je lichaam perfectly capable om zelf in te schatten wat jij nodig hebt. Er is niet zoiets als goed of fout, en jij mag vertrouwen op de signalen die je lichaam je geeft.

Ik heb geleerd dat alle perfecte voorbeelden die ik tegenkom in de media (want ja, ook ik check dat stiekem, net als jij), vaak veel minder eten dan ik op een dag nodig heb. Ik eet flink wat meer dan de standaarden volgens het voedingscentrum, simpelweg omdat mijn lichaam dat nodig heeft. Ik heb geleerd dat alle verhalen over “suikervrij leven”, “killerbody motivation”, “slecht voedsel” en de rest van dergelijke onzin, nergens op is gebaseerd. Elk lichaam is verschillend, en wat voor mij geldt, hoeft niet voor jou te gelden. Dus de volgende keer dat jij iemand een zogenaamde “fdoe” ziet doen, hou er dan rekening mee dat A. je niet weet of iemand eerlijk is, en B. die persoon een volledig uniek lichaam met unieke verbranding heeft.

Een mens heeft eten nodig, hoe dan ook, en het beste wat je je lichaam kunt geven, is een gebalanceerd voedingspatroon. Dus niet de hele dag alleen maar appels, maar ook niet de hele dag alleen maar frietjes. The key is in the balance.

En maak je je nou écht zorgen? Draag een periode een tracker, en stap met die data naar een diëtiste. Want trust me: dat is een stuk betrouwbaarder dan álles wat je in de media tegen zal komen.