Was jij vroeger bang in het donker? Had je de angst dat er een monster in de kast zat, of onder je bed, of dat iets je ’s nachts zou aanvallen terwijl je sliep?

Denk daar eens aan terug. Beeld je dat gevoel eens in, hoe is dat voor je? Voelt het beklemmend om te weten dat je niet kunt ontsnappen? Niet de angst voor het wezen waarvan je denkt dat het ergens zit, maar de angst voor het feit dat je niet weet wáár hij is. Zelfs al checkt je vader of de kast leeg is, zelfs al kijkt je moeder onder je bed: het verandert je angst niet. En dan gaat het licht uit. Je weet dat hij er is. Hij kan overal vandaan komen. Hij kan je elk moment aanvallen. Maar wanneer hij aanvalt, dan zie jij het niet. Zodra hij je aanvalt, dan sta jij machteloos.

Heb je het voor je? Ja? Dan weet je nu hoe het is om te leven met anorexia.

Elke vrouw (of man) die lijdt aan anorexia nervosa, heeft de zin “maar je bent toch niet dik”, ontelbaar vaak gehoord. Evenals de insinuatie dat deze ziekte de schuld is van dunne modellen op tv, of de simpele uitspraak: “nou als het mijn kind was, dan propte ik er gewoon een boterham met pindakaas in!”. Ik heb inmiddels geleerd om daar niet meer op te reageren, simpelweg omdat het nagenoeg onmogelijk is om iemand uit te leggen hoe het is om een monster in je hoofd te hebben. Mensen willen graag geloven dat zij precies weten hoe alles werkt, omdat ze dan het idee krijgen dat deze ziekte hen niet zal overkomen.

Laatst ontving ik een berichtje van een HBO-studente die me wilde interviewen over ‘de negatieve gevolgen sociale media en het ontstaan van mijn anorexia’. Zij wist namelijk zeker dat ik ziek was geworden door de dunne modellen die je op instagram voorbij ziet komen. Toen ik haar netjes uitlegde dat dit alles behalve de oorzaak van mijn ziektebeeld was, geloofde ze me niet. “nee? Dus die foto’s van gephotoshopte instagrammodellen hebben vást geen invloed op het negatieve beeld dat je over jezelf hebt ontwikkeld..“

Nee, dat klopt. Sterker nog: toen ik ziek werd, bestond Instagram niet eens. Daarnaast was het eerste gedocumenteerde geval van anorexia, in 1800. Eetstoornissen zijn complexe ziektes die worden beïnvloed door vele sociaalpsychologische en medisch-genetische factoren, maar sociale media is daar niet één van. Dit is de grootste misconceptie die bestaat, en om eerlijk te zijn kan ik me kapot ergeren aan het feit dat mensen durven te insinueren dat mijn ziekte is ontstaan door sociale media.

Als anorexia zou draaien om zo dun willen zijn als Doutzen Kroes, zou elk meisje met die wens en anorectische neigingen, dan niet gewoon stoppen als ze maatje 34 heeft? Als een eetstoornis zou draaien om het krijgen van een modellenlichaam, waarom gaan vrouwen dan door tot ze letterlijk doodgaan aan deze ziekte? Precies. Omdat het níet draait om sociale media. Omdat het een monster is die je meesleurt in de diepte. Het is een monster die je niet meer laat ontsnappen, tot het te laat is.

Ik ben universitair opgeleid, en ik weet evengoed als elk ander wanneer iemand ondergewicht of overgewicht heeft. Desondanks moest ik een jaar geleden worden opgenomen omdat het, ongeacht mijn grote kennis over voeding, het menselijk lichaam en psychologie, me niet lukte om zelf mijn eetpatroon dusdanig uit te breiden dat ik elke dag genoeg voeding binnen zou krijgen. Ik wilde het wel, maar ik kon het niet.

En waarom ik, samen met een handjevol mensen, daar gevoeliger voor ben dan de andere 8 miljoen vrouwen in Nederland? Geen flauw idee. Ik hoop dat ik later kan meehelpen aan onderzoeken die aantonen waar het nou wel vandaan komt. Maar voor nu ik kan je één ding vertellen:

Anorexia is geen modehype, het is geen poging om op een Victoria’s secret model te lijken, en het is al helemaal niet iets wat puur ontstaat door plaatjes op instagram. Het is een angst voor alles waar je geen grip op hebt, en een wanhopige poging om te leren dealen met wat er allemaal speelt in je leven en je hoofd. Nu overkwam het mij, maar mijn verhaal had het jouwe kunnen zijn.

Anorexia geen keuze, het is de meest dodelijke psychiatrische ziekte die er bestaat. En ja, ook zónder sociale media.