All-in gaan & de controle verliezen

“Maar wanneer stop je met over-eten?” “Wat nou als ik altijd te veel zal blijven eten?” “Dit kan zeker niet als je overgewicht hebt?” “Maar zorg je dan dat je de controle niet kwijtraakt?”

Toen ik jullie liet weten dat ik als onderdeel van de all-in serie ook lezersvragen zou gaan beantwoorden, stroomde mijn inbox vol. Grappig genoeg herkende ik ze vrijwel allemaal, omdat het vragen zijn die door mijn hoofd heen spookten voor ik aan het experiment begon.

Opvallend was, dat in de meeste van jullie vragen een stukje angst doorschemerde. Angst die is gebaseerd op controlebehoefte. Het idee om je eetgewoonten los te laten, de dieetcultuur te laten voor wat het is, en eten niet meer te labelen als “goed” of “fout, maakt mensen bang.
En weet je waarom? Omdat we ermee opgegroeid zijn. Dus vandaag gaan we een paar gedachtenexperimenten doen, zodat je beter leert begrijpen waar je ideeën en gewoonten omtrent eten zijn ontstaan.

Als je terugdenkt aan vroeger, hoe vaak zeiden je ouders dan tegen je: “je moet eerst je bord leegeten”, Of “als je je groente niet opeet, krijg je geen toetje”?
Hoewel dit onschuldige opmerkingen of voorwaarden lijken te zijn, is dit het punt waarop je relatie met eten al start. Je leert op deze manier namelijk om je eigen lichaamssignalen te negeren, en om voedsel te labelen: een toetje wordt gezien als een beloning, en groente als vervelend huiswerk. Hoe ouder je wordt, hoe verder dit groeit. Inmiddels gaat dit zelfs zó ver, dat er suikerwijzers en nutriwijzers op de winkelschappen staan, allemaal om je te vertellen wat goed en slecht is.
Het gevolg? Onbewust wordt dat beeld over goed en fout eten, op deze manier gestimuleerd.

Denk nu weer eventjes terug: wanneer was de laatste keer dat jij vol schuldgevoel het pak koekjes tot de bodem leegat, om jezelf vervolgens te vertellen dat je morgen écht gaat beginnen met een dieet?
Dit is wederom gebaseerd op het idee dat je bepaalde soorten eten zou moeten vermijden. En laat dit nou juist de reden zijn waarom diëten gedoemd zijn om te falen.

Een tijdje geleden kwam ik een interessant onderzoek tegen, waarbij de proefpersonen allemaal geen grote affiniteit voor chocola hadden. Ze vonden het niet vies, ze hadden er alleen nooit echt behoefte aan.
Tot in het experiment werd gezegd dat de deelnemers als onderdeel van het onderzoek, een bepaalde periode géén chocola mochten eten. Voor de rest volgden ze geen dieet, de enige restrictie lag op chocola.
Vanaf dat moment kwam er een verandering in gedachten en gedrag, en rapporteerde het grootste deel van de proefpersonen dat ze nu telkens met chocola bezig waren, en sommigen zelfs dat ze de craving niet meer konden houden en het tóch hadden gegeten.

Je hersenen zijn ingesteld om jou te helpen problemen te voorkomen. Zodra iets je wordt verboden, hebben je hersenen de neiging om telkens neuronen te vuren, om jou te herinneren aan het feit dat je iets niet mag. Dit kan handig zijn wanneer je de neiging hebt om hete ovenschalen met blote handen vast te pakken, waardoor je in vervolg ovenwanten aantrekt, maar bij een dieet werkt het averechts.  Het gevolg? Dat je ineens gaat denken aan eten dat je voorheen niet zou interesseren, puur omdat ze een bepaald label in je hoofd hebben gekregen.
Kijk maar naar groenten en fruit. Dat mag je waarschijnlijk onbeperkt eten van jezelf, omdat het “gezond” is. De ene dag heb je zin in een appel, de andere dag in een avocado. Maar zou jij 10 appels of 10 avocado’s achter elkaar eten, puur omdat het “mag”?
Nee. Waarschijnlijk niet. Omdat je lichaam het signaal geeft wanneer je genoeg hebt gehad.

En ik hoor je nu denken: nou dat kan écht niet als het gaat om koekjes of taart. Maar geloof me, dat kan wel. Sterker nog: als baby word je geboren met dat talent, je bent nu alleen even vergeten hoe het moet.
Ja, aan het begin zul je waarschijnlijk veel signalen krijgen over eten dat je jezelf zo lang hebt verboden. Je zult je misschien een paar keer te vol eten, maar dat is juist het punt waarop je niet moet afhaken.
Zulke momenten zijn namelijk sturend voor je proces. Als je doorzet, zul je op een gegeven moment merken dat die bepaalde soorten eten niet meer zo interessant lijken. Die rol koekjes die je eerst volledig weg zou snacken, is niet zo interessant meer als je elke dag die mogelijkheid hebt. Je neemt een paar koekjes, gaat bij jezelf na of je vol zit, en dan leg je ze weer weg. Overeten is niet meer nodig, als je weet dat je elke dag de kans krijgt om alles te eten wat je lekker vindt.
En voor de mensen die nu denken: en waarom doen mensen met eetbuien dit niet dan? Nou.. Omdat mensen met eetbuien doorgaans restrictief leven, en daarna vervallen in eetbuien. De eetbuien gaan niet over in contact staan met je lichaam en de hongerbehoeftes, maar over dealen met iets anders in je leven.
All-in gaan is dus geen vorm van ongelimiteerde eetbuien, maar van in contact raken met je lichaam en vertrouwen dat jouw lichaam grenzen kan aangeven.

Dat klinkt wellicht ambigue, dus daarom nog een laatste gedachtenexperiment. Als je een nieuw kledingstuk (of iets anders wat je leuk vindt) koopt, zo eentje die lekker zit en je een fijn gevoel geeft, ben je eerst geneigd om hem zo vaak mogelijk te dragen en gebruiken. De eerste weken draag je hem non-stop, omdat je je elke keer weer fijn voelt in dat kledingstuk.  Maar na een tijdje, gaat ie wat vaker de kast in. Je draagt hem nog wel eens, maar je hebt niet meer de behoefte om hem 3 dagen achter elkaar te dragen, en hem direct weer aan te trekken zodra hij uit de was komt. De nieuwigheid is er vanaf.
En zo, werkt het uiteindelijk ook met all-in gaan.

Dus om de eerste lezersvraag te beantwoorden: Ja, het gevoel dat je alles wil eten dat los en vast zit, gaat weg. Het is mogelijk om een pak koekjes niet in één keer leeg te eten. Ook jij kunt all-in gaan. Het enige wat jij hoeft te doen is vertrouwen op je lichaam (oh en, even overleggen met je artsen en behandelaren uiteraard).
Je lichaam doet alles voor jou, dus misschien is nu de tijd dat jij dat ook eens terug gaat doen.

Aanbevolen artikelen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.